Boot Nedir? (Fast Boot, Secure Boot)

Sizin de kafanızda boot ile ilgili soru işaretleri mi var? Bilgisayar ile ilgili yaptığınız araştırmalarda karşınıza sıklıkla çıkan Boot terimini sizler için bu yazımızda anlattık.

Bu konuda ”Boot etmek, Boot menüsü nasıl açılır, ”Boot ne demek gibi birçok farklı soru ve terimlerle karşılabilirsiniz. Yaşadığınız sorunları çözmek için Boot nedir ve ”Boot nasıl yapılır” gibi soruların cevabını biliyor olmanız gerekmektedir.

Boot Nedir?

Boot İngilizce’de Boot Up veya Start Up olarak da bilinen bir bilgisayarı açma ve işletim sistemine girme sürecidir. Bir bilgisayarın güç tuşuna basıldıktan sonra CPU’ya (Central Process Unit – Merkezi İşletim Birimi) elektrik verildiği anda gerçekleşir.

Boot işlemi yani booting bilgisayar donanımlarının doğru çalıştığından ve gerekli yazılımların sorunsuz bir şekilde yüklenip çalıştığından emin olmak için gerçekleşir.

Boot Ne İşe Yarar?

Boot esnasında bir bilgisayarda aşağıdaki işlemler gerçekleşir;

  • Bilgisayarın açılış düğmesine basıldıktan sonra içerisinde yer alan güç kaynağı çalıştırılır ve ardından bilgisayar kasası içerisindeki diğer donanım bileşenlerine güç sağlanır.
  • POST olarak da bilinen ve bilgisayardaki bütün donanımların düzgün bir şekilde çalışıp çalışmadığını kontrol eden kendi kendine teşhis (otomatik tanılama) işlemi gerçekleşir.
  • BIOS sabit diskin (Hard Disk) ön kısmında bulunan ön yükleyiciyi (Boot Loader) çalıştırmak için sabit diski denetler.
  • Boot Loader sabit sürücüde yüklü olan işletim sistemini (Windows, Linux, MacOS gibi) bulur ve yüklemeye başlar.
  • Donanım sürücüleri yüklenir ki bu da işletim sisteminin bilgisayar kasası içerisinde bulunan donanım bileşenleri ile etkileşime girmesine ve kullanmasına izin verir.
  • Eğer gerekli yapılandırma gerçekleştirilmişse bilgisayar kullanıcısının oturum açmak için kullanıcı adı ve parola girmesine izin veren oturum açma ekranı görüntülenir.
  • Virüs programı, yazıcı yönetim yazılımı gibi başlangıç programları ve işletim sistemiyle birlikte başlayacak şekilde yapılandırılmış bütün ek yazılım programları yüklenir.

Boot bilgisayar üzerindeki depolama aygıtlarından hangisinin öncelikli olduğuna göre değişir. Örneğin bir flash diskin içerisine işletim sistemi kurar ve bilgisayara takılıyken çalıştırırsanız bilgisayarınız normal bir şekilde açılmaya devam edecektir.

Ancak boot menüsünden boot önceliğini flash diske verirseniz bilgisayarınız ilk olarak flash disk içerisindeki işletim sistemini çalıştıracağından flash disk üzerinden çalışmaya çalışacaktır ki bu işlem bilgisayara flash disk ile format atma esnasında sıklıkla kullanılır.

Burada aklınıza “Boot menü nasıl açılır” şeklinde bir soru gelebilir. Boot menüsü her bilgisayar modelinde farklı şekilde açılmaktadır. Marka ve modele göre değişen bir tuş yada açılış işlemi gerekmektedir.

Bazı bilgisayarlarda açılış ekranında ESC tuşuna basarken bu menüye erişebilirken bazı bilgisayarlarda F12 tuşu ile açılır.

Bilgisayarınızın marka ve modeli üzerinden nasıl boot menüsüne girebileceğinize internetten bakmanız işinizi kolaylaştıracaktır.

Boot Hataları

Bilgisayarınız bazen Boot yani açılış esnasında çeşitli hatalarla karşılaşabilir. Bu durumlar genel olarak POST yani otomatik tanılama işleminin gerçekleştirilememesinden veya hard disk veya RAM (bellek) gibi bir donanımın düzgün çalışmamasından kaynaklanır.

Bahsettiğimiz bu Boot problemlerinde bilgisayarın açılış ekranında mavi ekran hatası olarak da bilinen bir hata ve hata kodu görüntülenir.

Bu hata kodunu araştırarak sorunun nerden yazılım veya işletim sistemi kaynaklı mı ya da donanım bileşeni kaynaklı mı olduğunu öğrenebilirsiniz.

Secure Boot Nedir?

Secure Boot Microsoft ve diğer bilgisayar üreticileri tarafından sistem güvenliğini sağlamak için yapılmış bir güvenlik protokolüdür.

Bu protokol bilgisayarınız başlatıldığında bilgisayarınızın yalnızca üretici tarafından belirlenmiş yazılımları kullanarak ön yükleme yapmasına izin verir ve pek çok işletim sistemi tarafından desteklenerek kullanılır.

Secure Boot’un aktifleştirilebilmesi için işletim sisteminin ve diğer bütün ön yükleme parçalarının secure boot ile uyumlu olması gerekir.

Fast Boot Nedir?

Fast boot kısaca bir USB aracılığı ile bilgisayar üzerinden Android işletim sistemi kullanan telefonların dosya sistemine yazmayı sağlayan bir komuttur.

Bilgisayarlardaki DOS komut sistemi ile aynı mantıkta çalışır ve telefonlarda karşılaşılan bazı problemlerin çözülmesine imkan sağlar.

Fastboot moduna girmek bilgisayarlarda boot menüsüne girmekte olduğu gibi telefonun marka ve modeline göre farklılık göstermektedir. Doğru şekilde erişim sağlayabilmek için marka ve modelinizin nasıl fastboot moduna girdiğini internet üzerinden araştırmak sizin için iyi olacaktır.


Yorum yapın